Obraz matki

Dobór seksualny uznał Darwin za siłę napędową ewolucji. Na pierwszy rzut oka teorii, w której funkcję istotnego wy­jaśnienia pełni aktywność rozrodcza, nie da się automatycznie pogodzić z założeniem o kobiecej bierności. Tezy te nie wymagają też pojęcia doboru płciowego, doboru natural­nego i przystosowania. Niemniej siły ewolucji miały jakoby dochodzić do głosu w związanych z płcią […]

Społeczna hierarchia

W powieści Robert Elsmere męska namiętność staje się pod­stawą skutecznego i zakrojonego na szeroką skalę działania społecznego; kobiece uczucie upodobało sobie to, co konkret­ne, więc nieuchronnie ma ograniczony wpływ. Dewaluacji ulega nie tyle samo uczucie, ile raczej jego końcowa niesku­teczność, nieskuteczność właściwa kobiecości lub wynikają­ca z męskiej nieumiejętności wykorzystania siły namiętności. To ujęcie uwarunkowanych przez […]

Intelekt zwycięża

Znakomitą ilustrację wyobrażenia kobiecej uczuciowości jako słabszego, bardziej ograniczonego odpowiednika męskiej namiętności znajdujemy w powieści Robert Elsmere (opubliko­wanej w 1888 roku), niezwykle swego czasu popularnej po obu stronach Atlantyku. Tytułowa postać książki napisanej przez Mary Ward (bardziej znanej jako pani Humphreyowa Ward) to mężczyzna o namiętnym charakterze na kilkuset nużących stronach zmagający się z zagadnieniami […]

Wściekłość dzikiej bestii

W ujęciu Spencerowskim, podobnie jak w innych ówczes­nych ujęciach opartych na teorii ewolucji, rywalizacja mię­dzy mężczyznami zostaje umieszczona w samym centrum teorii emocji. Innymi słowy, męskie cechy emocjonalne mia­ły jakoby wyewoluować w reakcji na panującą między męż­czyznami rywalizację; ewolucję natomiast kobiecych cech emocjonalnych określał stosunek do cech męskich. Gdy na­miętność przybiera formę zaangażowania, staje się […]

Walka o byt

Istotną jakością wyidealizowanej męskiej emocji jest sta­nowczość w działaniu, przenikniętym potężnym uczuciem, które wzmacnia jego skuteczność. Odpowiednikiem i dopeł­nieniem dziewiętnastowiecznej kobiecej uczuciowości jest męska namiętność, rozumiana nie tylko w sensie seksualnym, lecz szerszym, jako całkowite oddanie sprawie, idei czy dozna­niom. Choć budząca wątpliwość, jeżeli chodzi o zdolność do racjonalnego zachowania, kontrolowana męska namiętność to energia […]

Femme fatale

„Dopuszczalny” rodzaj niekontrolowanych emocji, na przykład rumieniec, traktowano jako oznakę dobrego charak­teru. Ale już nieposkromione uczucie przejawiające się frywolnością bądź nadmiernym sentymentalizmem, albo jednym i drugim, wykpiwano jako infantylne i oderwane od rzeczy­wistości. Nieopanowana uczuciowość tłumaczy niepowściągliwość żony, która zanadto interesuje się modą i rozrywkami, jak również nadmierny sentymentalizm kobiety, przewrażli­wionej i skłonnej do łez […]

Nieopanowane emocje

Panowanie nad namiętnościami było wzorem i celem w wy­chowaniu zarówno dziewcząt, jak i chłopców. Skuteczne jed­nak ich poskramianie tu i tam wyglądało inaczej, ze względu na różne, jak sądzono, nacechowanie emocjonalne obu płci. Napisane przez Nancy Armstrong studium podręczników dobrego wychowania dla panien, obejmujące okres od XVI do XIX wieku, ilustruje dążenie do uzgodnienia definicji […]

Realia życia kobiety

Alexander Sutherland w romantycznym stylu, na wzór wiktoriańskiej nauki, bez jakiegokolwiek napomyka­nia o seksualności, opisywał męską opiekuńczość: gdy na tonącym statku, przez którego relingi już przelewa się woda, ostatnią szalupę oddaje z własnej woli kobietom, dobrze wie, że za parę minut sam stanie się przez to trupem unoszącym się w od­mętach morza, pokazuje, w ślad […]

Wieczność kobiety

G. Stanley Hall, uznawany za ojca psychologii rozwojowej, w poetyckim tonie rozpływał się nad przymiotami Das Ewig-Weibliche, „wiecznej kobiecości”: kobieta, w przeciwieństwie do męż­czyzny, w najlepszym razie nigdy nie wyrasta z wieku młodzieńczego, lecz zatrzymuje się w tym szczytowym stadium życia, uwzniośla je i gloryfikuje wszystkimi swoimi wszech­stronnymi zainteresowaniami, chwiejnością emocjonalną, en­tuzjazmem i upodobaniem do […]

Ideał mieszczańskiej damy

Dziewczy­ny o subtelnych uczuciach, z której miała wyrosnąć matrona oddająca się macierzyństwu. W idealnym układzie jej rozwo­jem kierował spokój, a temperament i łagodność, przy właściwym ukierunkowaniu, okazywały się potężną siłą służącą dobru, pomimo zasadniczej przyrodzonej słabości kobiety. Jej wrażliwość uczuciowa sprzyjała przede wszystkim instynk­towi łączenia się w pary, wyzwalając mianowicie u mężczy­zny instynkt opiekuńczy; gdy […]

Wiedza o uczuciach © 2016 Frontier Theme